Den romantiske «Lorelei» – les og analyser

Lorelei er ifølgje legenda namnet på jenta (elveånda) som syng så vakkert at mange skip forliser i Rhinen. Legenda fortel at ho var forelska i ein gut som ikkje ville ha henne (eller som var utru), og då hoppa ho i sjøen av sorg. Etter det syng ho sørgmodig etter sin kjære, og lokkar menn i døden med songen sin.

Dette mytiske stoffet blei brukt av Heinrich Heine i diktet «Lorelei». Diktet er også kjent som ein song med melodi av Friedrich Silcher.


S3.8_5.jpg

Heinrich Heine

Lorelei

Jeg vet ikke hva som meg plager,
og borer i tanken inn
Et sagn fra gamle dager –
det vil ikke ut av mitt sinn.

Det kveldes, og luften er kjølig
Rolig går strømmen på Rhin
Det glitrer så fint på høyden
i aftensolens skinn.

Den skjønneste jomfru sitter
der oppe så underbar.
De gylne krøllene glitrer –
hun grer sitt gylne hår.

Hun grer det med kammen så gyllen,
og synger en sang dertil.
en tone som lokker og tryller,
glir utover floden så mild.

I skipet den lyttende skipper
står fjetret av lengsel og sorg.
Han skimter knapt skjær og klipper,
ser bare den høye borg.

Visst bølgene vil ham slynge
til slutt – under vannspeilet bort
det er det hun som kan synge –
skjønn Lorelei – som har gjort.

1824, gjend. v/forlaget


Spørsmål

Les først i Signatur 3 studiebok s. 242–245. Svar så på desse spørsmåla:

  1. Kvifor er dette eit dikt frå romantikken?
  2. Kven og kvar er diktar-eget?
  3. Kommenter den kombinerte besjelinga og metaforen i andre strofe.
  4. Kva kan vere grunnen til at han ikkje får eventyret om Lorelei ut av tankane?
  5. Korleis er kvinna framstilt?
  6. Korleis er mannen framstilt?
  7. Kva er temaet i diktet?